Succesvolle proefschriftverdediging Voorkomen onvrijwillige zorg bij thuiswonende mensen met dementie

14 June 2021

Maandag 14 juni verdedigde onderzoeker Angela Mengelers haar proefschrift "To risk or to restrain ? Involuntary treatment use in people with dementia living at home" succesvol. 

Het onderzoek

In Nederland hebben ruim 270.000 mensen dementie. Driekwart van hen woont thuis. Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen (een syndroom), waarbij de hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken. Daardoor worden mensen met dementie steeds meer afhankelijk van de zorg van anderen. Mensen met dementie die thuis wonen worden vaak ondersteund door professionele zorgverleners en mantelzorgers. De zorg voor mensen met dementie kan complex zijn en leiden tot lastige dilemma’s. Bij deze dilemma’s moeten zorgverleners en naasten vaak een afweging maken tussen vrijheid en veiligheid. Kan iemand nog zelfstandig met de auto boodschappen doen (vrijheid) of is het nodig om de autosleutels af te nemen (veiligheid)? Dilemma’s zoals deze kunnen leiden tot het gebruik van onvrijwillige zorg. Hiermee bedoelen we alle zorg waar iemand geen toestemming voor geeft of zich tegen verzet.

Hoewel er nog relatief weinig bekend is over het gebruik van onvrijwillige zorg, laten eerdere studies zien dat onvrijwillige zorg geregeld wordt toegepast bij mensen met een cognitieve beperking. Het gebruik van onvrijwillige zorg kan negatieve gevolgen hebben, zoals incontinentie, agressie en depressie. Daarnaast kan het ook leiden tot ongelukken en gevaarlijke situaties als onvrijwillige zorg verkeerd wordt toegepast.

Met dit onderzoek willen we meer inzicht krijgen in het gebruik van onvrijwillige zorg. Deze kennis kunnen we gebruiken om onvrijwillige zorg in de thuissituatie te verminderen en voorkomen.

 

De belangrijkste aanbevelingen op een rijtje

  • Onvrijwillige zorg komt vaak voor in de zorg voor thuiswonende mensen met dementie. Daarom is het van belang om zowel professionele zorgverleners als mantelzorgers te ondersteunen in het omgaan met zorgdilemma’s die kunnen leiden tot onvrijwillige zorg.
  • Het is belangrijk om kennis en bewustzijn ten aanzien van onvrijwillige zorg bij zorgprofessionals én mantelzorgers te stimuleren. Bijvoorbeeld door het thema bespreekbaar te maken binnen het team, maar ook met mantelzorgers en andere betrokkenen
  • Naast het aanbieden van scholing, coaching en alternatieven voor onvrijwillige zorg aan zorgprofessionals, is een helder en praktisch beleid vanuit de organisatie nodig om thuiszorgmedewerkers te helpen om onvrijwillige zorg te voorkomen.
  • Professionals en mantelzorgers kunnen kennis en ervaringen met elkaar delen en zich gezamenlijk te verdiepen in mogelijke alternatieven voor onvrijwillige zorg. Verder wetenschappelijk onderzoek is nodig om te onderzoeken of de PRITAH interventie uiteindelijk leidt tot minder onvrijwillige zorg.

Lees hier het volledige proefschrift of bijbehorende factsheet