Ruimte voor Zorg meet voor het tweede jaar op rij kwaliteit van zorg vanuit cliënt perspectief

19 December 2019

Het kwaliteitskader verpleeghuiszorg verplicht zorgaanbieders om regelmatig metingen uit te voeren om de kwaliteit van zorg op te volgen. Zo verzamelt men bijvoorbeeld harde cijfers over bij welk percentage van de cliënten er sprake is van decubitus, of met welk percentage van de cliënten er afspraken zijn vastgelegd rondom de zorg voor het levenseinde. Toch zijn er ook andere manieren denkbaar waarop we kwaliteit van zorg kunnen meten; bijvoorbeeld door naar de ervaringen van bewoners, naasten en zorgprofessionals te luisteren. Op die manier kun je ook meer focussen op wat relevante aspecten van kwaliteit zijn voor deze groepen.

Met dit principe ging Katya Sion aan de slag. Binnen haar promotietraject ontwikkelt zij een methodiek waarmee je ervaren kwaliteit van zorg vanuit cliënt perspectief kunt meten door naar hun verhalen te luisteren. Zo´n 30 zorgprofessionals namen in 2018 en 2019 als co-onderzoeker en interviewer deel aan het testtraject van de nieuwe methodiek ‘Ruimte voor Zorg’.

Aan de basis van de Ruimte voor Zorg methodiek liggen driehoeksgesprekken: zowel de bewoner zelf, als de naaste, als de betrokken zorgprofessional worden apart van elkaar geïnterviewd. In het gesprek wordt bijvoorbeeld gevraagd naar wat een bewoner prettig vindt in het contact met zorgprofessionals en hoe een gemiddelde dag eruitziet voor deze bewoner. Om de gesprekken zo onafhankelijk mogelijk te houden, werd elk interview afgenomen door een co-onderzoeker van een andere zorginstelling dan die waar de cliënt verbleef.

Om goed bekend te raken met de methodiek werd voorafgaand aan de gesprekken een training aangeboden aan de 30 co-onderzoekers. Eén van deze co-onderzoekers is Karina Kerkhoffs-Verleg, in het dagelijks leven medewerker Zorgcontrol bij Zuyderland zorgcentra. “Voor mij was deze Ruimte voor Zorg meting mijn eerste kennismaking met wetenschappelijk onderzoek”, aldus Karina. “Vanuit de training hebben we een goede basis meegekregen om de gesprekken zelfstandig te gaan voeren. Doordat je met drie personen over dezelfde casus spreekt, krijg je ook een heel volledige beeld van de situatie”.

In 2020 wil de Academische Werkplaats Ouderenzorg Zuid-Limburg verder aan de slag met de gegevens die in het kader van Ruimte voor Zorg verzameld worden, zegt Hilde Verbeek, vicevoorzitter van de AWO-ZL. “In vervolgonderzoek willen we bekijken hoe we de verzamelde gegeven kunnen inzetten om samen met zorgprofessionals te leren over kwaliteit en de zorg verder te verbeteren.” Daar heeft ook Karina wel oren naar: “Met deze Ruimte voor Zorg methode kun je gemakkelijker de vinger leggen op zaken die je normaal misschien niet te horen zou krijgen. Daarmee kun je dan ook weer verder aan de slag binnen je organisatie.”

Positieve verhalen dus, zowel van de onderzoekers als van de interviewers vanuit de zorgorganisaties. Zijn er misschien ook nog zaken voor verbetering vatbaar? “De ondersteunende applicatie, met geheugensteuntjes voor de interviewvragen en waarmee je de interviews kunt opnemen: die mag nog wel iets beter zonder haperen werken, dan kan hij een echte aanvulling zijn op de methode.