Personal name: 
Mariëlle van der Velden
Present job: 
Specialist Ouderengeneeskunde bij Cicero Zorggroep
Quote: 
Goed uitgevoerde anamnese, lichamelijk onderzoek en aanvullende diagnostiek is belangrijk bij kwetsbare ouderen om over vervolgbehandeling te beslissen.
Testimonial: 

Ouderenzorgorganisatie Cicero Zorggroep participeert in de Academische Werkplaats Ouderenzorg Zuid-Limburg. Mariëlle van der Velden, specialist ouderengeneeskunde, is vanuit Cicero Zorggroep één dag per week gedetacheerd naar de werkplaats om onderzoek te kunnen doen. In 2006 zijn na een eerste kennismaking met Prof. Jos Schols de eerste stappen naar een promotietraject gezet over hartfalen bij verpleeghuisbewoners. Deze studie laat zien dat onderzoek bij verpleeghuisbewoners goed mogelijk en ook relevant is. De verpleeghuispopulatie kenmerkt zich door de aanwezigheid van chronische ziekten waaronder hartfalen. Gangbare richtlijnen over deze ziektes zijn onvoldoende op deze specifieke kwetsbare groep gericht. Door dit onderzoek uit te voeren hebben we veel meer inzicht gekregen in het ziektebeeld hartfalen binnen deze specifieke groep van ouderen. De resultaten van de promotiestudie zijn dat hartfalen bij verpleeghuisbewoners veel voorkomt en dat er  onvoldoende conform de richtlijnen wordt behandeld. Verder blijkt dat de diagnose hartfalen redelijk betrouwbaar door de specialist ouderengeneeskunde in het verpleeghuis zelf vastgesteld kan worden.Op 12 oktober 2016 verdedigt Mariëlle van der Velden haar proefschrift en voorafgaand aan haar promotie vindt een symposium plaats met als thema ‘Vooruitkijken in de ouderenzorg’.

Mariëlle van der Velden-Daamen is 49 jaar en geboren en getogen in Brunssum. In 1985 is ze in Maastricht geneeskunde gaan studeren. Na haar afstuderen in 1991 heeft ze als poortarts op de spoedeisende hulp in het ziekenhuis in Brunssum gewerkt en daarna als arts-assistent cardiologie. Vanaf juni 1993 is ze als basisarts in het verpleeghuis gaan werken, destijds nog SVB (nu MeanderGroep) te Kerkrade. Van 1998 tot 2000 heeft Mariëlle de opleiding tot specialist ouderengeneeskunde gevolgd in Leiden. Vanaf maart 2009 werkt ze bij Cicero Zorggroep.

Mariëlle van der Velden: “Vanaf 2006, toen de eerste contacten met prof. Jos Schols plaatsvonden en daarna ook met prof. Jan Hamers, ben ik begonnen om op de universiteit aan mijn promotietraject te werken. Destijds was er al een beginnende samenwerking tussen de organisaties voor ouderenzorg en de universiteit. Ik werkte toen nog bij de MeanderGroep. In die periode was voor mij de doelstelling en de werkwijze nog niet zo helder. De laatste jaren is dit steeds duidelijker gepresenteerd en heeft de huidige inrichting van de Academische Werkplaats Ouderenzorg voor mij een duidelijke toegevoegde waarde gekregen binnen de ouderenzorg. Ik zie de samenwerking met de werkplaats als waardevol en positief. Misschien omdat ik zelf werkzaam ben als specialist ouderengeneeskunde en daarnaast gedurende het promotietraject ook de gelegenheid heb gehad om vanuit de rol als onderzoeker naar de ouderenzorg te kijken. Daarnaast was het voor mij ook mogelijk om andere onderzoekers bij het opstarten van hun onderzoek behulpzaam te zijn bij het vinden van de juiste contactpersonen binnen Cicero Zorggroep. Mijn promotie onderzoek ging over hartfalen bij verpleeghuisbewoners. Dit onderwerp kwam voort uit mijn affiniteit met de cardiologie. We weten dat hartfalen een ziekte is die veel op oudere leeftijd voorkomt. Er was echter nog maar weinig bekend over het ziektebeeld hartfalen bij verpleeghuisbewoners. In mijn onderzoek lag de focus op de prevalentie, de diagnostiek en de behandeling van hartfalen bij verpleeghuisbewoners. In 2008 is het eerste review artikel gepubliceerd. In 2010 hebben we vervolgens een subsidie van ZonMw ontvangen voor het hoofdonderzoek. De dataverzameling heeft in de periode van 2010 -2012 plaatsgevonden en vanaf 2013 ben ik bezig geweest met de analyse van de onderzoeksgegevens en het publiceren van artikelen. Het promotieonderzoek is opgezet en uitgevoerd vanuit de praktijk van de verpleeghuiszorg en partners van de werkplaats hebben hieraan deelgenomen. Het is een ‘medisch’ onderzoek, in tegenstelling tot de andere onderzoeken die veelal gericht zijn op de ‘zorg’. Voor de ouderenzorg heeft dit onderzoek meer inzicht gegeven in de prevalentie en de behandeling van hartfalen.”

Wat waren de uitdagingen in het onderzoek?

Mariëlle vertelt: “Het onderzoek was vrij grootschalig van opzet. Verpleeghuisbewoners uit vijf grote zorgorganisaties in zuidelijk Zuid-Limburg waren betrokken bij het onderzoek (Envida, Sevagram, Zuyderland, MeanderGroep, Cicero Zorggroep). Het was een hele klus om zoveel mensen te laten deelnemen aan het onderzoek,  met daarnaast ook het praktisch regelen van de uit te voeren diagnostische onderzoeken. Mede dankzij hulp van de onderzoeksassistenten Elles Lenaerts en Miriam Gigase zijn we hier goed in geslaagd.”

Wat is de meerwaarde van je onderzoek voor de kwaliteit van de ouderenzorg?

Mariëlle van der Velden: “Het onderzoek heeft laten zien dat het goed uitvoeren van een anamnese, lichamelijk onderzoek en aanvullende diagnostiek ook bij de kwetsbare ouderen zoals verpleeghuisbewoners belangrijk is, om van daaruit samen met de bewoner en zijn/haar familie afspraken te maken of beslissingen te nemen betreffende wel/niet behandelen. Er wordt soms wat snel gedacht dat onderzoek bij de verpleeghuisbewoner bijna niet mogelijk is en geen toegevoegde waarde heeft.”

 

Ter gelegenheid van de promotie van Mariëlle van der Velden vindt op 12 oktober 2016 een middagsymposium plaats (12.00 – 15.00 uur en promotie om 16.00 uur) met als thema ‘Vooruitkijken in de ouderenzorg’. Het symposium vindt plaats in La Bonbonnière te Maastricht onder leiding van dagvoorzitter prof. dr. Jos Schols.

Meer informatie en een definitief programma treft u te zijner tijd aan op onze website www.academischewerkplaatsouderenzorg.nl