“Aan het Werk” – online onderwijs

15 May 2020

En dan is het crisis en mag niemand de deur meer uit…Afgezien van de implicaties die het voor ons allen heeft in de persoonlijke sfeer en het stilleggen van de onderzoeksactiviteiten, heeft het ook een enorme invloed op het onderwijs. Een week voordat het blok ingericht moest zijn, hebben we als blokplanningsgroep het 3e jaars bachelor blok “Aan het Werk” binnen de richting “Beleid, Management en Evaluatie van Zorg” aan de Universiteit Maastricht volledig om moeten gooien. Hoe zet je zo’n blok om in onderwijs op afstand, zonder de kracht van het blok te verliezen, en dat in ongeveer twee weken?

Hiervoor werken we met digitale werkgroepen, vlogs, discussiegroepen en kleine studieteams van ongeveer drie studenten die gezamenlijk aan opdrachten werken. Het oorspronkelijke blok vaart op contact en samenwerking in kleine groepjes en wordt uitgevoerd in nauw contact met het werkveld. Daarbij volgen studenten het nieuws en houden bij hoe dat invloed heeft op de casuïstiek. Ze bereiden zich gedurende het blok voor op het eindsymposium, waarbij ze hun werk presenteren voor externe stakeholders uit de zorg: cliënten en hun naasten, een zorgaanbieder, iemand van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en een zorgverzekeraar. Met hen gaan de studenten in gesprek, over de oplossing en analyse van het probleem en over het toekomstige werkveld. Helaas…dit alles is afgezegd. 

Belangrijk is dat je een goed programma hebt om de online leeromgeving vorm te geven. Gelukkig hebben we hierbij excellente hulp gehad van onze e-learning expert ˜Dr. Nynke de Jong. Zij heeft voor ons mogelijkheden uitgezocht van de verschillende programma’s waarbij Zoom als beste uit de bus kwam. Dit was het meest stabiel en biedt mogelijkheden om live colleges te geven, studenten in zowel grotere als kleine groepen te laten discussiëren en hier in één bijeenkomst tussen te laten wisselen. Alle studenten en docenten hebben voordat het blok begon een training gehad, met een instructiehandleiding als naslagwerk. 

Online onderwijs is echter meer dan het aanbieden van online inhoud. De kern van onderwijs blijft bestaan uit hoe activeer en begeleid je studenten, hoe zet je hen aan tot samenwerken? Hoe geef je hierin feedback en hoe toets je hierin? Door de fysieke scheiding tussen docent en student, is het belangrijk dat de docent explicieter de opdrachten formuleert. Je kunt minder improviseren zoals je gewoonlijk doet tijdens de onderwijsgroep. 

Om studenten te motiveren proberen we sociale verbondenheid te creëren: samenwerking stimuleren, persoonlijke informatie met elkaar delen over hoe het gaat en de moeilijkheden die je ervaart. Iedere werkgroep starten we met een check-in op dit gebied. Ook houden we de videocolleges live, zodat studenten direct kunnen reageren, elkaar zien en vragen kunnen stellen. In de colleges wisselen we af met korte presentaties en discussies in kleinere groepjes om de stof zo interactief mogelijk aan te bieden. Daarnaast bieden we regelmatig instructie en herinnering aan opdrachten aan. Voor ons een ontzettend interessante ervaring, die hopelijk het blok volgend jaar ook ten goede komt. De studenten stellen zich flexibel op, zetten zich goed in en pakken de nieuwe onderwijsvorm goed op. 

De ervaring van student Meggie Derks:"Toen “Aan Het Werk” begon, was ik erg benieuwd naar de opzet. Achteraf gezien is dit boven verwachting goed verlopen! Via het programma Zoom waren de lessen vormgegeven en via de webcams spraken en zagen we elkaar op een toch redelijk persoonlijke manier. Naast mijn studie werk ik in een verzorgingshuis en ik vond het vooral fijn om deze ervaringen met mijn studiegenoten weer te kunnen delen. 

Het blok richtte zich op samenwerking en interactie. Doormiddel van ‘Break Out Rooms’ binnen Zoom konden groepjes afzonderlijke van elkaar overleggen binnen de lessen en konden we Hilde oproepen indien dit wenselijk was. Deze manier van werken nodigde uit om meer samen te doen i.p.v. individuele taken uitwerken. Iets wat we in de toekomst, wanneer het onderwijs meer zijn normale vorm terug heeft, misschien toch blijven doen. 

De hele dag naar een scherm staren is wel wennen, nu ook de lessen online zijn. Dat vraagt soms wel wat van mijn concentratie. Dan mis ik de normale lessen waarbij het makkelijker is om even af te schakelen en het met mijn medestudenten te praten over andere zaken dan het onderwijs."

De ervaring van student Alsa Maharjan: "Toen we een mailtje kregen van Hilde met daarin alle tijden en links voor de zoommeetings wist ik niet wat ik kon verwachten. Ik had wel op aantal mediakanalen voorbij zien komen dat veel universiteiten met Zoom gingen werken. Hierdoor was ik erg nieuwsgierig geworden. Normaal reisde ik op en neer naar Maastricht dus het digitaal lesgeven bespaarde me veel reistijd. Voordat het blok begon, kregen we een college waarin werd uitgelegd hoe Zoom werkt en wat alles betekent. Bovendien hebben we in dat college een aantal functies uitgeprobeerd, wat ik erg fijn vond. Tijdens de onderwijsgroepen verliep het digitaal lesgeven erg soepel en ervaarde niemand echt problemen. Gedurende het blok moesten we veel samenwerken, en via zoom ben je sneller geneigd om vaker af te spreken om de opdracht af te ronden/bespreken. 

Hoewel het digitaal lesgeven erg handig en makkelijk is, moet ik wel zeggen dat ik de dynamische interactie mis. Tegen een scherm praten is toch een andere ervaring dan tegen je medestudenten praten. Het presenteren vind ik ook een nadeel. Ik vind het belangrijk (ook voor je loopbaan later) dat je ervaring hebt met presenteren. In de onderwijsgroepen kun je die vaardigheden erg goed oefenen en dat kan nu helaas niet."